Bunca tartışma konusu oluşturmasına rağmen cemaatlerin yeterince araştırma konusu oluşturamadığını ne yazık ki görüyoruz. Kuşkusuz bunun temelinde çok sayıda neden yatar. Ama akademik hayattaki “mahalle baskısının” üniversitelerde bu konuya eğilme cesaretini önemli ölçüde kırdığını belirtmek gerekir. Meslektaşlarım Ferhat Kentel, Yasin Aktay ve Ramazan Yelken’le birlikte gerçekleştirdiğimiz, “Türkiye’de Cemaat Algısı” araştırmasının, çokça konuşulup tartışılan, ama ne yazık ki fazla bilinmeyen bir konuya el atması bakımından bir ilk olduğunu söyleyebiliriz.

Her çağın bir ruhu vardır düşüncesi Alman düşünür Hegel’den beri siyaset düşüncesinde kendince haklı bir yer işgal etmeye devam ediyor. Gerçekte her çağda yükselen değerler, kurumlar, süreçler ve zihniyet kalıpları vardır. Çağın değerleri, taşkın bir çığ gibi harekete geçtiğinde karşısında sınır tanımaksızın yayılıp gider. Çağın ruhuna karşı direnen toplumlar akıntıya karşı kürek çeken kayıkçılar durumuna düşerler. Yükselen değerlere karşı direnç gösterseler bile toplumlar, uluslar belli bir zaman sonra ister istemez yükselen değerleri alıp içselleştirmek zorunda kalırlar.